Penalty shoot-outs: waarom zijn Engelse voetballers zo bezorgd?
De blik van een analist vanaf de penaltystip: is het de angst voor succes – niet voor mislukking – die onze jongens remt?
FILIPPO MONTEPORTE / AFP / GettyImages
De voetbalfans van Engeland maken zich niet alleen zorgen over de laatste zege van donderdag tegen Uruguay: ze zijn ook bezorgd over het eeuwige falen van hun nationale team bij penalty's als ze zich kwalificeren voor de knock-outfase van het WK.
Engeland heeft zes van de zeven strafschoppenseries verloren, het slechtste record van een groot voetballand. Maar Roy Hodgson vertelde onlangs aan de Daily Telegraph dat oefenen zijn team niet had geholpen en schreef hun falen bij shoot-outs toe aan een psychologisch blok.
Er is nu een overvloed aan meningen over waarom de Engelse voetballers hun zaakjes niet op orde kunnen krijgen tijdens shoot-outs. De gemeenschappelijke lijn is dat de niet aflatende reeks verliezen Engelse spelers niet alleen steeds angstiger heeft gemaakt, maar dat ze nu lijden aan het stereotype van verliezen.
Ben Lyttleton koppelt in zijn nieuwe boek, Twelve Yards: The Art and Psychology of the Perfect Penalty, specifiek het onvermogen van het Engelse team om onder druk te presteren - het verstikkingseffect - aan zijn geschiedenis van verliezen die een soort self-fulfilling prophecy zijn geworden. .
Twee problemen vallen op bij het proberen te begrijpen wat er met sancties gebeurt. De eerste is techniek en de tweede is de mentaliteit van de spelers. De twee zijn met elkaar verbonden.
Terwijl Hodgson volhoudt dat oefenen zijn team niet heeft geholpen, betoogt de rugby World Cup-winnende coach Clive Woodward dat oefenen voor shoot-outs alles is en zich het hele jaar door moet concentreren. Woodward benadrukt dat spelers een onveranderlijke, consistente techniek moeten ontwikkelen door middel van constante routine, zodat dit is ingebed in hun prestaties.
Woodward bekritiseerde de willekeur van Engelands strafoefeningen tijdens het WK 2006 in Duitsland en zei: ik zou het anders doen. Aan het einde van elke training zou ik elke speler een penalty laten nemen en hen stimuleren: 'Je gaat niet weg voordat je allemaal hebt gescoord'.
Er zit psychologische betekenis in de benadering van Woodward. Ian Williamson, een psycholoog en voormalig rugbyspeler, merkt op dat Engelse voetballers hopen op een overwinning bij penalty's, terwijl voetballers uit andere landen denken dat ze zullen winnen.
Het onderscheid hangt af van de vraag of spelers in staat zijn om de waanvoorstellingen te hebben die in de sport nodig zijn om te winnen. Wanneer dit wordt uitgehold, bijvoorbeeld door een reeks mislukkingen, wordt het almachtige geloofssysteem dat een speler in staat stelt zich uitsluitend op winst te concentreren, ondermijnd. In dit opzicht is oefenen een essentieel onderdeel bij het creëren van de waan van winnen - en winnen ten koste van alles.
Dr. Geir Jordet, directeur psychologie bij het Norwegian Centre of Football Excellence, heeft het nemen van penalty's uitgebreid bestudeerd en benadrukt twee gedragsobstakels die Engelse spelers vertonen.
De eerste is dat Engelse spelers de snelste tijd nemen over strafschoppen. Gareth Southgate, wiens zwakke strafschop beroemd werd gered door de Duitse doelman Andy Kopke, wat leidde tot het vertrek van Engeland van Euro 96, drukt de angst van het moment uit in zijn boek, Woody and Nord: A Football Friendship. Het enige wat ik wilde was de bal: hem op de plek leggen, overdoen en klaar. Andere spelers hebben het lange wachten op het startsein van de scheidsrechter om de strafschop te nemen beschreven als een soort vagevuur.
Het andere gedragsverschil dat Jordet opmerkte, is de gewoonte van de Engelse spelers om de keeper niet aan te kijken als ze teruglopen om hun aanloop voor te bereiden. Deze twee gedragingen worden haasten en verbergen genoemd en zijn indicatoren van stress.
De penalty shoot-out is ontegensprekelijk cruciaal in het spel en vereist dat spelers niet alleen gefocust zijn - tot op waanvoorstellingen niveau - maar ook vrij zijn in het uiten van hun agressie. In tegenstelling tot de dynamiek van het teamspel, valt de penalty shoot-out op omdat het een individuele speler is die het succes of falen van het team bepaalt en die alleen tegenover de keeper staat.
Maar is de stress die Engelse penaltynemers voelen ongetwijfeld te wijten aan faalangst, of tonen ze juist een onbewuste angst voor succes?
De handeling van het aankijken van de keeper en het trappen van de bal in het net vertegenwoordigt op symbolisch niveau een triomf over de vaderlijke figuur van de keeper. De speler die scoort, zoals het seksuele jargon aangeeft, is erin geslaagd de vaderfiguur te overwinnen en door te dringen in het heilige en beschermde vrouwelijke gebied van het net - de vagina.
Dit is het klassieke oedipale scenario dat Freud beschrijft van het kind dat de vader (de keeper) wil vermoorden en de moeder voor zichzelf wil bezitten.
Maar waarom zouden Engelse spelers de shoot-out stressvoller vinden dan anderen? Is het misschien omdat het Engelse spel doordrenkt is met een macho-identiteit die in sommige andere landen niet zo dominant is? Wijst dit intense machokarakter op een onderliggende angst voor de vrouwelijke aspecten van het spel?
Ian Williamson stelt dat de Engelsen niet alleen de bal zo snel mogelijk willen overnemen, maar dat ze de bal willen trappen alsof het belangrijkste is om krachtig en snel te zijn. Dit is duidelijk anders dan bijvoorbeeld Franse spelers die de neiging hebben om de bal te strelen en de tijd nemen voor de trap. Het verschil in seksuele attitudes kon niet duidelijker zijn.
De meeste Engelse spelers komen uit relatief ongeschoolde arbeidersmilieus. Fysieke kracht en bekwaamheid worden gewaardeerd, net als het succes van het team. Het individuele concurrentievermogen wordt ook aangemoedigd, maar binnen bepaalde grenzen. Het is gebruikelijk om in deze gemeenschappen vaders te vinden die willen dat hun zonen het werk doen dat ze hebben gedaan, maar die actief wantrouwend en ontmoedigend kunnen zijn wanneer hun zonen streven naar verder onderwijs en bediendenbanen.
De machocultuur ontmoedigt ook om waarde te hechten aan gevoelens, denken en psychologie. Concurrentie is goed zolang het niet inhoudt dat je boven je eigen positie uitstijgt en de barrières van kansen overstijgt. De afgunst van een meer bevoorrechte en zachtere intellectuele elite kan een psychologisch struikelblok zijn als het gaat om het overtreffen van je vader. Oedipale triomf heeft zijn eigen straffen.
